Έχουμε τη χαρά να υποδεχόμαστε στο Living in the City τον συνθέτη Νίκο Αθανασάκη, που έχει δημιουργήσει Μουσική Δωματίου και σολιστικά για πάρα πολλούς καταξιωμένους καλλιτέχνες για Ελλάδα και εξωτερικό, καθώς και Μουσική για θεατρικά έργα, κλασική μουσική, ταινίες & προσωπική δισκογραφική δουλειά με αρκετές μελοποιήσεις Κ.Π. Καβάφη, Κ. Καρυωτάκη, Γιάννη Σκαρίμπα κα.
Νίκο πες μας λίγα λόγια για σένα.. Πού μεγάλωσες; Τι σε ώθησε στη Μουσική;
Γεννήθηκα στην Αθήνα, το 1972, μεγάλωσα στους Αμπελόκηπους στο γήπεδο του Παναθηναϊκού. Η μουσική με γοήτευε πάντα. Από αρκετά μικρή ηλικία, μάζευα το χαρτζιλίκι μου και την αμοιβή μου από διάφορες περιστασιακές δουλειές που έκανα ήδη στην εφηβεία μου και έπαιρνα δίσκους. Μόλις τελείωσα το λύκειο, αναζήτησα τον τρόπο να εξερευνήσω ουσιαστικά τον κόσμο της μουσικής μέσα από την εκμάθηση της κλασικής κιθάρας. Η σπουδή μου δεν περιορίστηκε μόνο στο όργανο, αλλά, επεκτάθηκε και στα θεωρητικά ύστερα από παρότρυνση του διευθυντή του ωδείου που σπούδαζα, του Γιώργου Μπισμπικόπουλου. Καθώς εξελίσσονταν οι σπουδές μου λοιπόν, διαπίστωσα ότι το πεδίο της σύνθεσης ήταν κάτι το οποίο με αφορούσε ιδιαίτερα.
Μίλησε μας για την καλλιτεχνική σου πορεία.
Ξεκίνησα παίζοντας κιθάρα σε ένα σχήμα έντεχνης ελληνικής μουσικής, τους Graviton, όπου συμμετείχα και στη δημιουργία ενός δίσκου. Στη συνέχεια, επιδόθηκα στην σύνθεση δικών μου τραγουδιών και στη δημιουργία ενός δίσκου που φέρει τον τίτλο «Μακριά» και τραγουδά η Ειρήνη Πολυδώρου.
Πριν από αυτό, η πρώτη συνθετική μου εμφάνιση είχε γίνει με ένα τραγούδι που είχε ερμηνεύσει η τραγουδίστρια Χαρά Καλατζίδου στον δίσκο της «Φεγγάρι, φεγγαράκι». Επρόκειτο για τη μελοποίηση του ποιήματος «Κεριά» του Κ. Π. Καβάφη. Παράλληλα, κάποια έργα μουσικής δωματίου, όπως ένα έργο για βιολί και φλάουτο, με τίτλο «Αντίλογος» είχε παιχτεί στην Ολλανδία, το πρώτο μου κουαρτέτο εγχόρδων είχε παιχτεί στο Ωδείο Αθηνών κλπ.
Όσον αφορά στην τραγουδοποιία, συνέχισα να μελοποιώ ελληνική ποίηση και να εκδίδω ένα – ένα τα τραγούδια με τη μορφή single μέσα από την Ammos Music. Στο πλαίσιο της κλασικής μουσικής, η δισκογραφική αρχή έγινε με την συμμετοχή μου στον δίσκο της Εύας Φάμπα “Greek Guitar Music” που εκδόθηκε από την εταιρεία Naxos με το έργο για σόλο κιθάρα με τίτλο «Ταΰγετος», αφιερωμένο στην ίδια. Ακολούθησε ένα κάλεσμα για ένα έργο για δύο φλάουτα που ήταν η αφετηρία της συνεργασίας μου με τη Phasma Music, όπου πλέον έχουν εκδοθεί αρκετά έργα μου, κατά κύριο λόγο μουσικής δωματίου. Και συνεχίζουμε…
Τι θεωρείς σημείο αναφοράς στην καριέρα σου;
Σημείο αναφοράς στην καλλιτεχνική μου πορεία είναι η συνεργασία μου με την εξαιρετική και παγκοσμίου φήμης σολίστ κλασικής κιθάρας Σμαρώ Γρηγοριάδου και τη δημιουργία του δίσκου “Sequences”. Πρόκειται για έναν δίσκο με συνθέσεις έργων για κλασική κιθάρα, κάποια από τα οποία είχα ξεκινήσει να γράφω από τη σπουδή μου ακόμα, τα οποία πραγματικά η κυρία Γρηγοριάδου τα ερμήνευσε με έναν τρόπο απλά συγκλονιστικό. Ανάμεσα στα έργα, τα οποία είναι όλα ακολουθίες (εξού και ο τίτλος Sequences), υπάρχει μία σουίτα ελληνικών χορών, η οποία είναι αφιερωμένη στη σολίστ.
Επιπλέον, στον δίσκο περιλαμβάνεται και μία σουίτα που είναι αφιερωμένη στην μούσα μου, η σουίτα Ε.Ι.Ρ.Η.Ν.Η..

Πώς νιώθεις που η Μουσική που γράφεις τόσο σολιστικά(πιάνο, φλάουτο, βιολί,κιθάρα), όσο και για κουραρτέτα
ταξιδεύει σε Ελλάδα και εξωτερικό μέσα από καταξιωμένους καλλιτέχνες;
Νιώθω πολύ ευλογημένος που η μουσική μου ερμηνεύεται από καλλιτέχνες πολύ υψηλού επιπέδου. Είναι πολύ ανακουφιστικό το να μην υπάρχει καμία αγωνία για το αποτέλεσμα των ηχογραφήσεων και είναι πολύ μεγάλη η συγκίνηση, όταν ακούς τα έργα σου ηχογραφημένα και έχουν μια μορφή καλύτερη από αυτή που φανταζόσουν και σε επίπεδο καλλιτεχνικό, αλλά και σε επίπεδο παραγωγής.
Όσον αφορά στις ζωντανές παρουσιάσεις των έργων μου, η αλήθεια είναι ότι θα ήθελα πάρα πολύ να ήμουν εκεί, αλλά για διάφορους λόγους ποτέ δεν μου δόθηκε η δυνατότητα να ταξιδέψω στο εξωτερικό τη στιγμή εκείνη. Για παράδειγμα, το σύνολο Ex Quartet το καλοκαίρι του 2022 συμμετείχε σε ένα φεστιβάλ στην Πολωνία, όπου είχε επιλέξει να παίξει Σοστακόβιτς και Αθανασάκη. Ήταν πολύ μεγάλη τιμή για μένα, αλλά δυστυχώς ήταν αδύνατον να πάω.
Βέβαια, ήμουν παρών στις περισσότερες των περιπτώσεων που έχουν παρασταθεί έργα μου στην Ελλάδα. Για παράδειγμα, θα αναφέρω σολίστ όπως η Σμαρώ Γρηγοριάδου, η Εύα Φάμπα, ο Βασίλης Καναράς, ο Κώστας Τσερεγκώφ, η Ιβόνα Γκλίνκα, ο Γεώργιος Ραράκος, η Τάνια Σικελιανού, ο Απόστολος Μπαλάνος, το κουαρτέτο Arcadea και άλλοι.
Τι δίνει η Μουσική στην Ψυχή του Κόσμου;
Σχετικά με το τι δίνει η Μουσική στην Ψυχή του Κόσμου, δεν νομίζω ότι μπορώ να απαντήσω. Θα μπορούσα να μιλήσω μόνο για τη δικιά μου εμπειρία. Η Μουσική είναι ένα σύμπαν το οποίο με αγκαλιάζει, γίνεται την ίδια στιγμή η οντότητά μου, η ύπαρξή μου μέσα στο διηνεκές του χρόνου, η τέρψη της ψυχής μου, η χαρά μου, το φως μέσα σε όλα τα σκοτάδια που μας περιβάλλουν. Από το heavy metal μέχρι τον Μπαχ, η μουσική είναι η ζωή η ίδια. Όπως είχε πει και ο Νίτσε, χωρίς τη μουσική η ζωή θα ήταν ένα λάθος.
Πώς εμπνέεσαι τη Μουσική που γράφεις για τους καλλιτέχνες,το θέατρο & τον κινηματογράφο;
Είναι διαφορετική εσωτερική διεργασία για το κάθε είδος;
Οπωσδήποτε είναι διαφορετική γενικότερα η διεργασία. Πολλές φορές είναι διαφορετικές και οι απαιτήσεις. Όπως και να έχει, πηγή έμπνευσης αποτελεί το ίδιο το όραμα του σκηνοθέτη. Εγώ με τη σειρά μου, προσπαθώ να δημιουργήσω μουσικές αναφορές, να υπογραμμίσω κάποιες σημαντικές στιγμές, να δημιουργήσω ατμόσφαιρες και συναισθήματα. Μου αρέσει πάντως να δουλεύω τόσο για το θέατρο, όσο και για τον κινηματογράφο.
Ποιές Δημιουργίες σου ξεχωρίζεις για το Θέατρο;
Θα ξεχωρίσω βέβαια, δύο παραστάσεις. Η πρώτη ήταν το έργο «Σαρακοστή – από την Κασσάνδρα στη Μαρία», σε σκηνοθεσία Ειρήνης Πολυδώρου. Το έργο προέκυπτε ως συρραφή κειμένων που παρακολουθούν το γυναικείο αρχέτυπο στην ελληνική παράδοση ανά τους αιώνες. Παρουσιάστηκε το 2016 με σημαντική επιτυχία στο θέατρο Λύχνος, συμπρωταγωνιστούσαν οι Ειρήνη Πολυδώρου και Νατάσα Λούππου και συμμετείχα και εγώ παίζοντας ζωντανά μουσική στη διάρκεια της παράστασης, με έναν τρόπο σκηνοθετικά δοσμένο, ώστε η μουσική αντανακλούσε το θεϊκό στοιχείο.
Η δεύτερη παράσταση για την οποία θα ήθελα να μιλήσω ήταν το “Cyclop’s Survival” σε κείμενο και σκηνοθεσία Γιάγκου Ανδρεάδη, που παρουσιάστηκε στο μικρό θέατρο της Επιδαύρου το 2013. Ήταν ένα απαιτητικό έργο, όπου έγραψα εννιά τραγούδια, τα οποία ερμηνεύονταν από τον Χορό και τους εξαιρετικούς πρωταγωνιστές της παράστασης, οι οποίοι ήταν (με αλφαβητική σειρά): Χρήστος Ευθυμίου, Μάνια Παπαδημητρίου, Γιώργος Μωρόγιαννης και Κίμων Ρηγόπουλος.

Ποιά εμπειρία σου θεωρείς σημαντική στιγμή όσον αφορά στη Μουσική Σύνθεση για τον Κινηματογράφο;
Στον κινηματογράφο θα ξεχωρίσω την συνεργασία μου με τον σκηνοθέτη Αλέξη Πόνσε, σε διάφορα ντοκυμαντέρ που έχει κάνει, μεταξύ των οποίων και το ντοκυμαντέρ «Το μωρό μου φτάνει», το οποίο έλαβε το βραβείο κοινού στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.
Αυτή την περίοδο συνεχίζεις το πιο προσωπικό δισκογραφικό σου έργο μελοποιώντας Καβάφη. Τι εκφράζει ο Καβάφης για σένα;
Τα πάντα. Νομίζω πως αν μιλήσω για κάτι συγκεκριμένο, θα περιορίσω τον συμπαντικό, απέραντο Καβάφη. Ο Καβάφης με απασχολεί από τα πρώτα μου συνθετικά βήματα μέχρι σήμερα. Ο Καβάφης είναι η αλήθεια για τον άνθρωπο και για κάθε τι ανθρώπινο. Γι’ αυτό και είναι παγκόσμιος. Ο Καβάφης είναι ο Ποιητής.
Πες μας Νίκο πώς βλέπεις τη Μουσική σήμερα; και πώς τη βλέπεις να εξελίσσεται;
Νομίζω πως αυτό είναι ένα πολύ μεγάλο θέμα. Θα χρειαστούμε πολλές γραμμές για να το θίξουμε καθ’ ολοκληρίαν. Τι να πρωτοπείς; Το φαινόμενο της τραπ και όλης αυτής της κουλτούρας από τη μία; ή την «εισβολή» του ΑΙ, της τεχνητής νοημοσύνης από την άλλη; Παρ’ όλ’ αυτά, είμαι φύσει και θέσει αισιόδοξος άνθρωπος και νομίζω ότι η καλή μουσική θα υπάρχει πάντα και για πάντα.
Μίλησέ μας για τα μελλοντικά δημιουργικά σου πλάνα…
Θέλω να αναφερθώ σε κάποια δισκογραφήματα που περιμένω να συμβούν στο άμεσο μέλλον από τη Phasma Music. Με αυτήν την αφορμή, θα ήθελα να κάνω μια ιδιαίτερη μνεία στον συνθέτη Μιχαήλ Τραυλό και στην φλαουτίστα Ιβόνα Γκλίνκα, οι οποίοι έχουν δημιουργήσει και διευθύνουν την εταιρεία Phasma Music. Έχουν εντάξει στους κόλπους της εταιρείας ερμηνευτές, οι οποίοι είναι πολύ υψηλού επιπέδου, κυρίως από χώρες της ανατολικής Ευρώπης, όπου παράλληλα με τις εξαιρετικές παραγωγές σε επίπεδο ηχοληψίας, mastering κλπ., μας προσφέρουν τη δυνατότητα να απολαμβάνουμε τις ερμηνείες των έργων μας σε ένα επίπεδο που δεν θα μπορούσαμε να φανταστούμε. Επιπλέον, φροντίζουν συνεχώς για ζωντανές εμφανίσεις μέσα από φεστιβάλ που δημιουργούν και έτσι, η μουσική μας έρχεται ακόμα πιο άμεσα στον κόσμο, όπως το Φεστιβάλ Σύγχρονης Μουσικής – Phasma New Music Days, το οποίο έλαβε χώρα τον Ιούνιο του 2024 στο Κέντρο Πολιτισμού Σταύρος Νιάρχος.
Επίσης, θα συμμετάσχω στις «Μελοποιήσεις» στο Μέγαρο Μουσικής τον Νοέμβριο του 2026. Πρόκειται για μια μοναδική βραδιά μελοποιήσεων ποιημάτων από αξιόλογους Έλληνες συνθέτες, σε λυρικά τραγούδια για φωνή και πιάνο. Είναι μια πρωτοβουλία που συνδιοργανώνουμε τα τελευταία πέντε χρόνια μαζί με τους συνθέτες Νίκο Χαριζάνο και Κώστα Ρεκλείτη και με τη συμμετοχή αξιόλογων Ελλήνων συνθετών και με χαρά διαπιστώνουμε ότι έχουμε δημιουργήσει έναν θεσμό, στον οποίο ανταποκρίνεται όλο και περισσότερο και με θέρμη το κοινό.
Αυτόν τον καιρό συνεχίζω παράλληλα τις ηχογραφήσεις νέων τραγουδιών. Μόλις εκδόθηκε το «Μόνο» σε ποίηση Καρυωτάκη και το άλλο πιο πρόσφατο είναι τα «Τείχη» σε ποίηση Καβάφη. Με συγκλονίζει η ποίηση, επειδή μέσα σε λίγες γραμμές μπορεί και περιέχει πολύ ουσιαστικά μηνύματα. Και όχι μόνο οι παλαιότεροι εγνωσμένοι ποιητές, όπως ο Καβάφης, ο Καρυωτάκης, ο Παλαμάς ή ο Σκαρίμπας, αλλά και σύγχρονοι ποιητές, όπως ο Γιώργος Μαστρογιαννόπουλος, ο Αντώνης Κασίτας και ο Αθανάσιος Βαβλίδας.
Τον Νοέμβριο θα γίνει στο Μέγαρο Μουσικής και ένα ρεσιτάλ από τον εξαιρετικά ταλαντούχο νεαρό πιανίστα Απόστολο Μπαλάνο, όπου θα έχω τη χαρά να ερμηνεύσει ένα έργο μου.
https://www.nikosathanassakis.com
Νίκο σε ευχαριστούμε πολύ για αυτή την όμορφη κουβέντα γιατί θεωρούμε ότι συμβάλεις τα μέγιστα στα Πολιτισμό! Ευχόμαστε καλή δημιουργική χρονιά να έχεις και η προσεύλευση του φιλόμουσου κοινού να είναι πάντα αθρόα στις Μουσικές/ Θεατρικές παραστάσεις στις οποίες συμμετέχεις και καλοτάξιδο το νέο σου δισκογραφικό έργο!
